In het kort
- De menopauze is je laatste menstruatie; in Nederland gemiddeld rond je 51e.
- De overgang duurt vaak een aantal jaren, met klachten zoals opvliegers, slecht slapen en stemmingswisselingen.
- Je hebt nog anticonceptie nodig tot 1 jaar (vanaf 50) of 2 jaar (onder 50) na je laatste menstruatie.
De menopauze is het moment van je allerlaatste menstruatie. De periode eromheen, waarin je hormonen veranderen en je menstruatie onregelmatiger wordt, heet de overgang. Dat je pas achteraf weet dat het je laatste menstruatie was, maakt het soms verwarrend.
Wanneer begint de overgang?
De meeste vrouwen komen tussen hun 45e en 55e in de overgang. Gemiddeld is de laatste menstruatie rond het 51e jaar. Het moment is deels erfelijk: vaak lijkt het op de leeftijd waarop je moeder in de overgang kwam. Roken kan de overgang een paar jaar vervroegen. Stopt je menstruatie al vóór je 40e, dan heet dat een vroege overgang. Bespreek dat altijd met je huisarts.
Wat gebeurt er in je lichaam?
Je eierstokken maken steeds minder oestrogeen en progesteron aan, en er rijpen minder eicellen. Je cyclus wordt daardoor eerst vaak korter, daarna onregelmatiger, tot je menstruatie helemaal stopt. Een jaar na je laatste menstruatie spreken artsen van de postmenopauze.
Veelvoorkomende klachten
- Opvliegers en nachtelijk zweten
- Slecht slapen
- Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid of somberheid
- Onregelmatige of juist hevige menstruaties
- Een droge vagina en pijn bij het vrijen
Niet iedereen heeft last. Heb je veel klachten, dan kan je huisarts helpen, bijvoorbeeld met hormoontherapie of met middelen tegen een droge vagina.
Anticonceptie in de overgang
Zolang je nog niet helemaal in de menopauze bent, kun je zwanger worden. Gebruik daarom nog anticonceptie tot 1 jaar na je laatste menstruatie als je 50 of ouder bent, of 2 jaar als je jonger bent dan 50. Een hormoonspiraaltje is in deze fase vaak een goede keuze, omdat het ook hevige bloedingen vermindert. Lees meer op spiraaltje. Let op: hormoontherapie tegen overgangsklachten beschermt niet tegen zwangerschap.
Gezondheid na de overgang
Door het lagere oestrogeen nemen het risico op botontkalking en hart- en vaatziekten na de overgang wat toe. Voldoende bewegen, niet roken en gezond eten helpen om dat risico te verkleinen.
De informatie op deze pagina is algemeen en vervangt geen advies van een arts. Heb je klachten of twijfel je? Neem contact op met je huisarts. Bijgewerkt in oktober 2026.
